Μουσείο Εθνικού Τυπογραφείου

Μουσείο Εθνικού Τυπογραφείου

ΑΙΘΟΥΣΑ A : Η τυπογραφία των μετάλλων

H «ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ»
ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑΣ

Η συγκέντρωση της συλλογής που φιλοξενείται εδώ ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίες του ‘90, στο πλαίσιο της διαδικασίας αντικατάστασης των παλαιών εκτυπωτικών μηχανημάτων λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας και της επικράτησης της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ο εμπλουτισμός και η ανάπτυξη τόσο του μουσείου, όσο και της βιβλιοθήκης του Εθνικού Τυπογραφείου αναγνωρίζεται επίσημα το 1996 ως αρμοδιότητα του Εθνικού Τυπογραφείου. Τυπογραφικές κάσες, μεταλλικά στοιχεία, διάστιχα, κοσμήματα, μητροθήκες, «κλισέ», συνθετήρια και σελιδοθέτες, σπάγγοι, σφυράκια, βούρτσες μελανώματος, κοπτικά μαχαίρια, πληκτρολόγια, μικρά χειροκίνητα πιεστήρια εκτίθενται μαζί με ανεκτίμητα σήμερα μηχανήματα της παραδοσιακής τυπογραφίας. Όλα τους εικονογραφούν το πέρασμα από την κάσα με τα κινητά στοιχεία των χρόνων του Γουτεμβέργιου, στην εκτύπωση με κύλινδρο, την περιστροφική εκτύπωση και, κυρίως, την επινόηση της λινοτυπίας, το 1884 και της μονοτυπίας, το 1887. Το Εθνικό Τυπογραφείο, παρακολουθώντας στενά τις τεχνολογικές εξελίξεις, εισάγει τις δύο αυτές τεχνικές για πρώτη φορά στην παραγωγική του διαδικασία το 1911. Από τότε, ο μηχανολογικός εξοπλισμός του Εθνικού Τυπογραφείου ανανεώνεται άλλες δύο φορές, μέχρι την οριστική επικράτηση της ηλεκτρονικής τυπογραφίας.

Στη δεκαετία του 1970, με την εμφάνιση των πρώτων φωτοστοιχειοθετικών μηχανών και την επικράτηση της φωτοσύνθεσης, η λεγόμενη «τυπογραφία των μετάλλων» φτάνει στο τέλος της. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, η εξέλιξη της τεχνολογίας των ηλεκτρονικών υπολογιστών και των γραφικών τεχνών επιτρέπει την παραγωγή του βιβλίου στην οθόνη ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, ήδη από το πρώτο στάδιο του σχεδιασμού του. Η ανάπτυξη του διαδικτύου οδηγεί, αργότερα, στη δημιουργία νέων ηλεκτρονικών προϊόντων. Το Εθνικό Τυπογραφείο, στο επίκεντρο των εξελίξεων, υιοθετεί την ηλεκτρονική εκτύπωση από το 1990.

Η μικρή αυτή έκθεση, στο φως των τεράστιων αλλαγών και της προόδου που έχει στο μεταξύ συντελεστεί, αναδεικνύει πολύτιμες πτυχές στην ιστορία της τυπογραφίας στη νεότερη Ελλάδα που, στην περίπτωση του Εθνικού Τυπογραφείου, ταυτίζεται με την ίδια την ιστορία του νεότερου ελληνισμού. Τα σπάνια, πολύτιμα μηχανήματα που εκτίθενται εδώ, μοναδικά τεκμήρια παραδοσιακών τεχνικών που έχουν πια χαθεί μέσα στη σύγχρονη ψηφιακή καταιγίδα, υπογραμμίζουν την καθοριστική συμβολή του Εθνικού Τυπογραφείου στην ανάπτυξη της τυπογραφικής τέχνης και τη διάδοση της γνώσης στην Ελλάδα. Παράλληλα, φωτίζουν το δύσκολο, αλλά ευγενές έργο των αθόρυβων πρωταγωνιστών, της ψυχής του Εθνικού Τυπογραφείου, των τυπογράφων και του λοιπού προσωπικού του.

 

1. ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΟ ΕΠIΠΕΔΟ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟ (ΠΡΕΣΑ) ΜΕ ΞΥΛΙΝΗ ΧΕΙΡΟΛΑΒΗ.

1. ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΟ ΕΠIΠΕΔΟ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟ (ΠΡΕΣΑ) ΜΕ ΞΥΛΙΝΗ ΧΕΙΡΟΛΑΒΗ

Είναι γνωστό ως Albion, γιατί εφευρέθηκε στην Αγγλία (Αλβιώνα) από τον τυπογράφο Richard Whittaker Cope. Κυριαρχεί στη χειροκίνητη τυπογραφία, μέχρι τη δεκαετία του 1940, οπότε και αποσύρεται.

Εταιρεία κατασκευής: Hopkinson&Cope, Finsbury, Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία.
Έτος κατασκευής: 1843.
Eγκατάσταση στο Ε.Τ.: δεκαετία 1910-1920

2. ΧΥΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΜΟΝΟΤΥΠΙΑΣ MONOTYPE CASTER ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΥΤΟΤΕΛΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

2. ΧΥΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΜΟΝΟΤΥΠΙΑΣ MONOTYPE CASTER ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΥΤΟΤΕΛΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Εταιρεία κατασκευής: The Monotype Corporation Limited, Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία.
Χρονολογία κατασκευής: περί το 1950.
Eγκατάσταση στο Ε.Τ.: αρχές της δεκαετίας του 1950.

3. ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗ ΛΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ

3. ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗ ΛΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ

Εταιρεία κατασκευής: Linotype and Machinery LTD, Chesire, Μεγάλη Βρετανία.
Χρονολογία κατασκευής: 1952.
Eγκατάσταση στο Ε.Τ.: μέσα δεκαετίας του 1950.

4. ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ (ΚΛΑΒΙΕ) ΜΟΝΟΤΥΠΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ

4. ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ (ΚΛΑΒΙΕ) ΜΟΝΟΤΥΠΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ

Στο άνω μέρος φέρει τύμπανο και μηχανισμό τροφοδοσίας χαρτιού και περιελίξεως χαρτοταινίας.

Εταιρεία κατασκευής: The Monotype Corporation Limited, Λονδίνο, Μεγάλη Βρετανία.
Χρονολογία κατασκευής: αρχές της δεκαετίας του 1960.
Eγκατάσταση στο Ε.Τ.: 1965.