Ιστορική Αναδρομή

Από τα τυπογραφεία των Αγωνιστών του 1821
στο «ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ»


Το Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί σήμερα διοικητική και τεχνική παραγωγική μονάδα γραφικών τεχνών του Δημοσίου, υπαγόμενη στο Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης, με αποστολή την έκδοση και κυκλοφορία των φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) και την κάλυψη των εκτυπωτικών αναγκών του Δημοσίου Ν. 3469/2006.


 

1821

Όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις του αγωνιζόμενου για την ανεξαρτησία Έθνους, κατέβαλλαν προσπάθειες οργάνωσης τυπογραφικών μονάδων προκειμένου να δημοσιοποιούν τις πράξεις τους, όμως οι αντίξοες συνθήκες και οι ανάγκες του Αγώνα δυσχέραιναν και συχνά ματαίωναν την προσπάθεια. Παρόλα αυτά σχεδόν με την έναρξη της επανάστασης λειτουργεί στην Καλαμάτα τυπογραφείο, όπου τυπώνεται η πρώτη εφημερίδα των αγωνιζόμενων Ελλήνων η "Σάλπιγξ Ελληνική".

1822 

Λειτουργία στην Κόρινθο τυπογραφείου που τυπώνει έντυπα των επαναστατημένων Ελλήνων.

1824 

Για τις ανάγκες του Αγώνα κυκλοφορούν στο Μεσολόγγι τα "Ελληνικά Χρονικά" με εκδότη και διευθυντή τον φιλέλληνα Ιάκωβο Μάγερ. Η εφημερίδα δημοσίευσε τον επικήδειο για το θάνατο του Λόρδου Βύρωνα το Πάσχα του 1824 και σε ένδειξη πένθους κυκλοφόρησε με μαύρο πλαίσιο. Την ίδια χρονιά εκδίδεται στην Ύδρα "Ο Φίλος του Νόμου" ως εφημερίδα της Διοίκησης.

1825 

Λειτουργεί η πρώτη δημόσια εκτυπωτική μονάδα στο Ναύπλιο με την ονομασία «Τυπογραφία της Διοικήσεως». Στη μονάδα αυτή τυπώνεται η "Γενική Εφημερίς της Ελλάδος".

1826 

Μεταφορά της «Τυπογραφία της Διοικήσεως» στην Αίγινα. Ακολουθούν συνεχείς μετακινήσεις της έδρας της Εθνικής Τυπογραφίας, Πόρος, Ναύπλιο, πάλι Αίγινα.

1829 

Ο Ιωάννης Καποδίστριας αναδιοργανώνει την Εθνική Τυπογραφία και παραγγέλνει στον γαλλικό οίκο Firmin Didot, δύο μεταλλικά πιεστήρια Stanhope, δύο ξύλινα, με τα σχετικά εξαρτήματα, γραμματοσειρές, κοσμήματα, vignettes, τυπογραφικές κάσες κ.λπ. Τα μηχανήματα και οι γραμματοσειρές παραλαμβάνονται το 1830. Το ίδιο έτος η Εθνική Τυπογραφία μεταφέρεται στο Ναύπλιο.

1831 

Η Εθνική Τυπογραφία διασπάται σ’ αυτήν που λειτουργούσε στο Ναύπλιο και σ’ αυτήν που λειτουργούσε στην Αίγινα. Στο Ναύπλιο τυπώνεται "Η Γενική Εφημερίς της Ελλάδος", στην Αίγινα "Η Αιγιναία".

1833 

Το Φεβρουάριο ιδρύεται η «Εφημερίς της Κυβερνήσεως» με την έκδοση από τον Βασιλιά Όθωνα του υπ’ αριθμ. 2 β.δ. που δημοσιεύτηκε στο πρώτο φύλλο της "Εφημερίδος της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος" (ΦΕΚ 1/16.2.1833). Το Δεκέμβριο εκδόθηκε το ιδρυτικό διάταγμα του τότε "Βασιλικού Τυπογραφείου" (ΦΕΚ 42/25.12.1833) που αργότερα μετονομάστηκε σε "Εθνικό Τυπογραφείο". Η "Εφημερίς της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος" από την πρώτη ημέρα της έκδοσής της στις 16/28 Φεβρουαρίου 1833 και μέχρι τον Ιούνιο του 1835, δηλαδή κατά τη διάρκεια της Αντιβασιλείας, εκδιδόταν δίγλωσση. Κάθε σελίδα περιελάμβανε δύο στήλες, η αριστερή στήλη ήταν γραμμένη στην ελληνική και η δεξιά στη γερμανική γλώσσα. Και τα δύο κείμενα είχαν την αυτή ισχύ. Μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 1834 (αριθ. Φύλλου 40) εκδιδόταν στο Ναύπλιο, ενώ από τις 21 Δεκεμβρίου 1834, μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, συνέχισε την έκδοσή της στην Αθήνα. Το Βασιλικό Τυπογραφείο υπαγόταν τότε στη Γραμματεία (Υπουργείο) Εκκλησιαστικής και Δημόσιας Εκπαίδευσης. Οι ρυθμίσεις για την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και το Τυπογραφείο, σηματοδοτούν μια σημαντική ποιοτική μεταβολή της δημόσιας τυπογραφίας η οποία αποκτά τα βασικά χαρακτηριστικά που διατηρεί έως σήμερα. Η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αναγνωρίζεται ως το μοναδικό κρατικό έντυπο μέσω του οποίου γνωστοποιούνται πλέον υποχρεωτικά όλοι οι νόμοι, τα διατάγματα και γενικά οι πράξεις που κρίνονται δημοσιευτέες.

1835 

Εγκατάσταση του "Βασιλικού Τυπογραφείου και Λιθογραφείου" στην Αθήνα, στην οδό Σταδίου (μεταξύ των κατοπινών οδών Αρσάκη και Σανταρόζα). Το κτήριο οικοδομήθηκε το 1834 – 1835, βάσει σχεδίων του βαυαρού αρχιτέκτονα Joseph Hoffer.  Το Βασιλικό Τυπογραφείο υπάγεται στη Γραμματεία (Υπουργείο) των Οικονομικών, όπου θα παραμείνει για 131 χρόνια.

Την 1η Ιουνίου ενηλικιώνεται ο Όθωνας και αναλαμβάνει και τυπικά τα καθήκοντα του ως βασιλιάς.  Η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κυκλοφορεί μόνο στην ελληνική γλώσσα και από 17 Ιουνίου αρχίζει νέα αρίθμηση.

1844 

Δημοσιεύεται στο ΦΕΚ με αριθμό 5, της 18ης Μαρτίου, το Σύνταγμα του 1844 που παραχωρήθηκε από τον 'Οθωνα μετά την εξέγερση του λαού την Γ΄ Σεπτεμβρίου 1843.

1862 

Έξωση του Όθωνα - Μετονομασία του «Βασιλικού Τυπογραφείου» σε «Εθνικό Τυπογραφείο». Την ονομασία αυτή που κατοχυρώθηκε και με νόμο το 1887, διατηρεί έως σήμερα.

1884

Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο δημιουργούνται διακριτά τεύχη της «Εφημερίδος της Κυβερνήσεως».

1907

Μεταφορά της έδρας του Εθνικού Τυπογραφείου στο κτήριο που στεγάζεται μέχρι σήμερα, στην οδό Καποδιστρίου 34. Το κτήριο κατασκευάστηκε σε οικόπεδο έκτασης 3.000 τ.μ. με σχέδια του μηχανικού δημοσίων έργων Κωνσταντίνου Βελλίνη.

1911

Έως την αναθεώρηση του Συντάγματος του 1864 η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αξιοποιείται αποκλειστικά ως μέσον δημοσιοποίησης και όχι επικύρωσης των πολιτειακών πράξεων. Το 1911, με την αναθεώρηση του συντάγματος του 1864 η αρχή της δημοσιοποίησης των πράξεων της Πολιτείας θα προσλάβει το εννοιολογικό περιεχόμενο που μας είναι γνωστό έως σήμερα. Η δημοσίευση καθιερώνεται ως συστατικό στοιχείο για την ύπαρξη του νόμου θεωρουμένου ότι κύρωση, έκδοση και δημοσίευση εκδηλώνονται συγχρόνως από την ημερομηνία που ο νόμος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.        

Εισάγεται η στιχοτυπία (λινοτυπία) και η μονοτυπία στην παραγωγική διαδικασία. Οι εργαζόμενοι αντιδρούν στις προσπάθειες εκσυγχρονισμού.

1916- 1917

Εθνικός διχασμός. Δύο κυβερνήσεις, μία στην Αθήνα και μία στην Θεσσαλονίκη. Κάθε μία κυβέρνηση είχε δική της επίσημη εφημερίδα. Ανάλογα φαινόμενα θα παρατηρηθούν και σε άλλες δραματικές για τον ελληνικό λαό περιόδους, κατά την γερμανική κατοχή και τον εμφύλιο που ακολούθησε.

1927

Ολοκλήρωση εργασιών επέκτασης του κτηρίου του Εθνικού Τυπογραφείου προς την οδό Σολωμού.

1928

Εγκατάσταση κυλινδρικού πιεστηρίου και πρόβλεψη θέσεων για το αναγκαίο για τη λειτουργία του προσωπικό.

1947

Δίνεται η δυνατότητα, για πρώτη φορά, να διορίζονται γυναίκες στο τεχνικό προσωπικό.

1952

Ίδρυση Σχολής Τυπογραφίας του Εθνικού Τυπογραφείου, ως μόνιμου μηχανισμού κατάρτισης και επιλογής του τεχνικού προσωπικού (ν. 2065/1952).

1959

Εντάχθηκαν στο προσωπικό του Εθνικού Τυπογραφείου περίπου σαράντα εργατοτεχνίτες τυπογραφίας από το Τυπογραφείο Δωδεκανήσου.

1960

Με τη συμπλήρωση της δεκαετίας του 1960 μετατρέπονται στα ελληνικά λατινικές γραμματοσειρές (Univers Greek, Helvetica Greek κ.λπ.). Στα τέλη της δεκαετίας του '80 δημιουργούνται οι πρώτες σύγχρονες ελληνικές γραμματοσειρές από Έλληνες σχεδιαστές. Το Εθνικό Τυπογραφείο χρησιμοποιεί τις κάθε φορά υπάρχουσες γραμματοσειρές.

1967

Το Εθνικό Τυπογραφείο υπάγεται στο Υπουργείο Προεδρίας της Κυβέρνησης. (Μεταξύ 1971 και 1974 θα υπαχθεί σε διάφορα υπουργεία, ανάμεσα σ’ αυτά και πάλι στο Υπουργείο Οικονομικών).

Η Σχολή Τυπογραφίας διακόπτει τη λειτουργία της.

1973

Η Σχολή Τυπογραφίας επαναλειτουργεί για μία δεκαετία και μετά παύει εκ νέου να λειτουργεί, έως σήμερα.

1975

Το Εθνικό Τυπογραφείο υπάγεται και πάλι στο Υπουργείο Προεδρίας της Κυβέρνησης και αναβαθμίζεται σε Γενική Διεύθυνση, σηματοδοτώντας το πέρασμά του στην αυθύπαρκτη πλέον λειτουργία, δηλαδή να διαχειρίζεται εκτός από τα τεχνικά και τα διοικητικά και οικονομικά ζητήματα αυτοτελώς.

1976

Τίθεται σε ισχύ ο ν.301/1976 (Α΄91) ο οποίος κωδικοποίησε τις διατάξεις που ίσχυαν σχετικά με την έκδοση και κυκλοφορία του ΦΕΚ.

1985

Το Εθνικό Τυπογραφείο οργανώνεται ως ενιαίος διοικητικός τομέας του οποίου προΐσταται Ειδικός Γραμματέας.

1986

Εισάγεται σταδιακά η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην παραγωγική διαδικασία. Το Εθνικό Τυπογραφείο αποκτά τα κατάλληλα προγράμματα και μηχανήματα στα οποία εκπαιδεύονται οι υπάλληλοι. Αποκτά, ειδικότερα, προγράμματα επεξεργασίας κειμένου, επεξεργασίας εικόνων, σχεδίων, κ.λπ. Στην εκτύπωση επικρατούν, η μέθοδος "offset" και οι ψηφιακές εκτυπώσεις, παραμερίζοντας την κλασσική τυπογραφία (λινοτυπία, μονοτυπία) που κυριάρχησε για ένα αιώνα περίπου.

1990

Παύει οριστικά η χρήση της παλαιάς τεχνολογίας. Αποσύρονται μηχανήματα όπως, χειροκίνητα και ηλεκτρικά πιεστήρια δοκιμίων, μονοτυπικές και λινοτυπικές μηχανές, όρθια πιεστήρια, χυτικές μηχανές, μεγάλος αριθμός τυπογραφικών στοιχείων με τις κάσες τους, συνθετήρια κ.λπ. Τα παραπάνω μηχανήματα θα αποτελέσουν τον κύριο όγκο των εκθεμάτων του Μουσείου του Εθνικού Τυπογραφείου.

1997-2000

Ηλεκτρονική έκδοση και κυκλοφορία των ΦΕΚ στο διαδικτυακό τόπο www.et.gr. Ανακαίνιση του κτηρίου της οδού Καποδιστρίου. Εκτέλεση έργου εκσυγχρονισμού του Εθνικού Τυπογραφείου. Το έργο περιλαμβάνει τη δημιουργία και εγκατάσταση Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων προεκτύπωσης, ψηφιακής εκτύπωσης και τετράχρωμης εκτυπωτικής μηχανής, καθώς και τη δημιουργία ιστοσελίδας του Εθνικού Τυπογραφείου για την ηλεκτρονική διάθεση των ΦΕΚ.

2005-2006

Εγκατάσταση και λειτουργία του Συστήματος Αυτοματοποίησης Δημιουργίας ΦΕΚ. Προσθήκη προηγμένης ψηφιακής υπογραφής στα ΦΕΚ.

Με το ν. 3469/2006 (Α΄131) καθορίζεται η δημοσιευτέα ύλη στα τεύχη της Εφημερίδας και ρυθμίζονται θέματα του Εθνικού Τυπογραφείου. Εκτέλεση έργου "Σύστημα Αυτοματοποίησης Δημιουργίας ΦΕΚ". Το έργο περιλαμβάνει τη δημιουργία και εγκατάσταση ενός συστήματος ροών εργασίας για την παρακολούθηση και παραγωγή ΦΕΚ από τα εισερχόμενα προς δημοσίευση έγγραφα, καθώς και την προμήθεια εξοπλισμού εξυπηρετητών δικτύου και μέσων αποθήκευσης.

2009

Ανασχεδιασμός δικτυακού τόπου του Εθνικού Τυπογραφείου.

2010

Ανάρτηση όλων των πολιτειακών πράξεων στο διαδίκτυο - Δωρεάν διάθεση όλων των ΦΕΚ στο διαδίκτυο (Ν.3861/2010).

2014

Εκδίδεται στο Εθνικό Τυπογραφείο το "Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας" της Ακαδημίας Αθηνών.

2015

Δυνατότητα παραγγελίας ΦΕΚ σε έντυπη μορφή μέσω ΚΕΠ με αντικαταβολή του κόστους. Η αποστολή του ΦΕΚ γίνεται ταχυδρομικά από το Εθνικό Τυπογραφείο απευθείας στην ταχυδρομική διεύθυνση που έχει δηλώσει ο ενδιαφερόμενος.

Υποχρεωτική αποστολή των κειμένων για δημοσίευση στο ΦΕΚ με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών και ψηφιακής υπογραφής για το δημόσιο, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, τις Περιφέρειες και τις ΑΔΑ. Το 2016 η υποχρέωση επεκτάθηκε στους Δήμους, στα ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ.

Διοργάνωση δύο εικαστικών εκθέσεων, "Το Εθνικό Τυπογραφείο με μια άλλη ματιά" και "ΦΕΚ+Τέχνη", με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 190 χρόνων από την ίδρυση του πρώτου δημόσιου χαρακτήρα τυπογραφείου".

2016

Αποστολή δωρεάν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ΦΕΚ που δεν έχουν καταχωρισθεί στην ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου.

Καθιέρωση μετά από διαγωνισμό νέου τυπογραφικού σχεδιασμού του ΦΕΚ και νέας "εταιρικής" ταυτότητας του Εθνικού Τυπογραφείου. Άλλαξε επίσης ο τίτλος από "Εφημερίς της Κυβερνήσεως" σε "Εφημερίδα της Κυβερνήσεως".

Εκτύπωση-σχεδιασμός τετραδίων για Ειδικά Σχολεία και Δημοτικά Σχολεία μη προνομιούχων περιοχών.

Αγορά μηχανής πλαστικοποίησης για την ενίσχυση των χρωμάτων και της ανθεκτικότητας των εντύπων.

2017

Χαρακτηρισμός από το Υπουργείο Πολιτισμού 117 αντικειμένων και μηχανημάτων εκτύπωσης από τη συλλογή του Εθνικού Τυπογραφείου, ως νεότερων κινητών μνημείων.

Επανέκθεση των αντικειμένων της συλλογής του Εθνικού Τυπογραφείου σε νέους χώρους.

Ανασχεδιασμός δικτυακού τόπου για να γίνει περισσότερο φιλικός και διαδραστικός.

   

  Λεύκωμα «Τυπώνοντας σελίδες της ιστορίας»